Ontstekingsremmers

Ontstekingsremmers zijn zeer waardevolle geneesmiddelen, maar ze hebben wel zware bijwerkingen voor 
het spijsverteringsstelsel, vooral bij risicopersonen en 65-plussers. Gelukkig bestaan er preventieve 
maatregelen.
Ontstekingsremmers zijn zeer doeltreffend en worden op grote schaal gebruikt, onder meer in de 
reumatologie. Helaas hebben ze vaak ernstige en zelfs dodelijke bijwerkingen, vooral voor het 
spijsverteringsstelsel: zuurbranden, maagzweren en maag-darmbloedingen. Naar schatting 30 % van 
de patiënten die langer dan drie maanden niet-selectieve ontstekingsremmers nemen, krijgt een 
maag- of duodenumzweer, en bij ongeveer 1,3 % doet zich een levensgevaarlijke complicatie voor 
(maag-darmbloeding of perforatie). Die gegevens bewijzen hoe belangrijk het is om de risicopersonen 
op te sporen, om hun preventieve oplossingen te kunnen aanbieden.
In de jaren 80 zijn over dit onderwerp grootschalige studies uitgevoerd. We citeren onder meer de 
“Aramis”-studie, waarbij 40.000 reumapatiënten - waarvan er 17.000 ontstekingsremmers namen - 
gedurende 25 jaar gevolgd werden. Daaruit bleek dat sommige patiënten meer risico's lopen op 
bijwerkingen door ontstekingsremmers. Het gaat meer bepaald om 65-plussers (met de leeftijd 
verzwakt de weerstand van het maagslijmvlies) en personen met antecedenten van maag- darmzweren 
of -bloedingen.

Welke preventiemaatregelen zijn er mogelijk?
De arts kan via een reeks vragen de complicatierisico's van een patiënt inschatten en beslissen om 
preventiemaatregelen te nemen. Hij zal dan naast de ontstekingsremmer ook een maagbeschermend 
geneesmiddel voorschrijven: prostaglandines of een zuurremmer.


Let op: deze website wordt niet meer geupdate en de domeinnaam ontstekingsremmers is te koop. 
Geinteresseerd: klik hier voor meer info



Producten

    A. PARACETAMOL
in enkelvoudige vorm o.a. Perdolan mono, Dafalgan
Paracetamol is een pijnstiller en weert de koorts, maar is geen ontstekingsremmer.
De gebruikelijke hoeveelheid voor een volwassene is 500 mg (Dafalgan) om de 6 à 8 uur.
Eventuele nevenwerkingen
Paracetamol is veilig voor de maag in tegenstelling met de meeste ontstekingswerende middelen.
De lever is een minder interessant orgaan voor paracetamol! Er kunnen vergiftigingsverschijnselen 
optreden als te hoge dosissen worden genomen of als verscheidene dosissen te snel na elkaar komen. 
Daarom moet er altijd minimum een 4-tal uur verlopen tussen de inname van de eerste en de tweede 
comprimé. Bij een dubbele dosis, vb een Dafalgan of een Perdolan mono bij normale nier- en 
leverfunctie duurt het 6 uur vooraleer de lever gerecupereerd is van die dosis paracetamol. Als de 
ever vergiftigd wordt door een overdosis, is dit een gevaarlijke intoxicatie. De lever werkt niet 
meer en alles gaat verkeerd.
In combinatie met aspirine codeïne cafeïne, vb Perdolan
aspirine = acetylsalicylzuur;
codeïne: is een lichtere vorm van morfine en wordt voor 10 % in morfine omgezet in ons lichaam. 
Daardoor geeft die codeïne een toegevoegde waarde aan de pijnstillende werking van de combinatie. 
vb Dafalgan codeïne, Perdolan Duo;
cafeïne is minder nuttig bij ontstekingen, maar wordt gebruikt als pepmiddel bij grieperige fenomenen 
en hoofdpijn.

Eventuele nevenwerkingen
! Analgetische nefropathie ! (nierlijden door overmatig gebruik van pijnstillers)
Met die toegevoegde middelen wordt de pijn sterker onderdrukt. Bij langdurig gebruik kan de 
nierfunctie achteruit gaan. Alles hangt af van de duur, de dosis en hoe regelmatig die samengestelde 
pijnstillers gebruikt worden. Als de patiënt te veel en te langdurig dergelijke middelen slikt, is 
het uitkijken naar een andere pijnstiller, of is het aan de arts om na te gaan of de oorzaken van 
pijn niet weggenomen kunnen worden.
! Verslaving! "Sommige mensen denken dat het de codeïne is, maar ik denkt eerder dat de cafeïne 
verslavend werkt bij pijnstillers", aldus prof. Laekeman. Er is altijd een risico ook al zijn de 
producten vrij te verkrijgen. Het is interessant een arts te raadplegen of een opinie te vragen 
aan de apotheker. Door een KB zullen over een jaar courante pijnstillers waar meer dan 15 mg 
codeïne in zit, op voorschrift komen. Een deel producten zal verdwijnen of veranderen van 
samenstelling. Een aantal overgangsmaatregelen worden vooropgesteld.


    B. Met Aspirine zitten we al een stukje dichter bij de echte ontstekingsremmers


WAT GESCHIEDENIS: VAN WILG NAAR ASPIRINE
In de wilgenbast en in moerasspirea, ook koningin van de weiden genoemd, zitten er salicylzuurderivaten.

In 1897 heeft Felix Hoffman door het toevoegen van azijnzuur uit dit salicylzuur acetylsalicylzuur gemaakt. 
Dat maakte het salicylzuur beter verteerbaar.
In 1899 was de ASPIRINE geboren in de chemische firma Bayer. Men wist heel snel dat het pijn- en koortswerend 
werkt. Het kan ontsteking temperen, maar alleen in hoge doseringen.
In 1971 begon men met een fundamenteel onderzoek naar het werkingsmechanisme van Aspirine, om bijna 10 jaar 
later op prostaglandines (zie verder) uit te komen.
In 1977 ontdekte men dat er minder trombosen en hartinfarcten voorkwamen bij mensen die gebruik maakten 
van een lage dosis Aspirine.
Sinds 1983 is Aspirine ter voorkoming van hart en vaatziekten en in lage dosis tegen hersenletsels een 
courante praktijk. De werking is gekend; blijft de vraag welke dosis geef je en moet je wachten tot de 
patiënt al een hartinfarct heeft, of kun je het bij voorbaat toedienen om een hartinfarct te vermijden.
Als pijnstiller of ontstekingswerend middel wordt Aspirine nu courant bestudeerd bij migraine omdat men 
denkt dat bij migraine een ontstekingscomponent een rol speelt.
Migraineproducten zijn heel duur en met Aspirine kunnen nog altijd goede resultaten worden bekomen, als 
de maag het verdraagt.


    C. De ontstekingsremmende producten


Ze kunnen verschijnselen van ontstekingen temperen, niet opheffen, en ze hebben een pijnstillend effect.
Hier worden de NSAIF besproken:
Niet-Steroïdale: klasse van geneesmiddelen die geen cortisone zijn
Anti-Inflammatoire: ontstekingswerend
Farmaca: geneesmiddelen
Doordat deze middelen krachtiger werkzame producten bevatten dan Aspirine, moet men er minder van nemen 
en worden ze courant toegepast bij ontstekingen.
I. Indocid
Een van de eerste die op de markt kwam en in de jaren 60-70 veel gebruikt werd, is Indocid in de vorm 
van capsules en zetpillen. Indocid remt de ontstekingen doordat het de prostaglandines remt of zelfs 
uitschakelt. Nu wordt dit praktisch niet meer gebruikt.
Wat zijn prostaglandines?
In de celmembraan bevinden zich een soort vetten: de fosfolipiden. Uit die fosfolipiden wordt arachidonzuur
 gevormd. Via omzettingsreacties (cyclo-oxyglandines) worden dit zuur omgevormd tot prostaglandines. Deze 
zijn bij ontstekingen steeds aanwezig. Zij zijn verantwoordelijk voor de pijn en kunnen ook koorts veroorzaken.
Toen de wetenschappers de prostaglandines in verband brachten met Aspirine en met de groep van nieuwe 
geneesmiddelen, dachten ze dat alle problemen opgelost zouden zijn als ze erin slaagden die prostaglandines 
uit te schakelen. Zo eenvoudig is dit niet. Prostaglandines zijn maar één van de producten die ontstaan bij 
een ontsteking. Nog een reeks andere producten spelen ook een rol.
Naast de slechte zijn er ook goede prostaglandines vb een type prostaglandine dat de maagwand beschermt. 
De zuurtegraad van het maagsap is hoog en kan enorme schade aanrichten. De maag is daar tegen beschermd 
doordat er een mucosa (een slijmlaag) aanwezig is, met speciaal aangepaste cellen. Dit is te danken aan 
de prostaglandines. Als nu een middel wordt toegediend dat radicaal de prostaglandines uitschakelt, dan 
schakelt men ook de goede uit. Dat leidt tot erosie, het afschilferen van die beschermende laag en 
uiteindelijk het beschadigen van de maagwand. Het geneesmiddel boort zich doorheen de maagwand tot het 
een bloedvat ontmoet en dan volgt een maagbloeding. Ditzelfde kan gebeuren in de darmen, vnl. bij oudere 
patiënten en zo kan de darm geperforeerd worden.